Het ambt van deurwaarder staat onder druk. Er is te veel aanbod en de beroepsgroep gaat niet met zijn tijd mee. Tot overmaat van ramp is er een flink aantal cowboys die het ambt een slechte naam bezorgen. Een niet betaalde rekening van een paar tientjes die, na tussenkomst van een deurwaarder, oploopt tot ruim 600 euro is in Nederland geen uitzondering.

Ten eerste: wat is een gerechtsdeurwaarder?

Gerechtsdeurwaarders zijn benoemd door de Kroon maar niet in dienst van de overheid. Ze hebben bevoegdheden maar ook verplichtingen op basis van de gerechtsdeurwaarderswet. Een van die verplichtingen, voortkomend uit de onafhankelijke status van de gerechtsdeurwaarder, is om ook op te komen voor de belangen van de schuldenaar. Volgens critici is de marktwerking, geïntroduceerd in 2001, ten koste gegaan van de zorg voor de schuldenaar.

Een van mensen die nu noodklok luidt is Hans Groenewegen. Hij is voorzitter van deurwaardersbelangen.nu. Een belangenorganisatie die bestaat naast KBvG, de Koninklijke Beroepsorganisatie Van Gerechtsdeurwaarders, waar alle deurwaarders automatisch bij aangesloten zijn. Groenewegen richtte zijn stichting op om kleinere kantoren een duidelijkere stem te geven. Hij maakt zich zorgen over de stand van de deurwaardersbranche.

Er zijn te veel gerechtsdeurwaarders

In gesprek met mr-online zegt Groenewegen dat het verdienmodel onder druk staat. De inkoopmacht van de grote opdrachtgevers speelt daarin een rol. Net als de hoge griffiekosten: dat zorgt ervoor dat MKB-ers niet zo snel overgaan tot dagvaarding. Ze vinden het kostenrisico te hoog en dat is begrijpelijk volgens Groenewegen. Veel grote cliënten, zoals het CJIB, doen zelf al veel aan incasso en executie, en wat overblijft – de moeilijke gevallen – gaat naar de deurwaarders. Volgens Groenewegen is er een tendens zaken minnelijk op te lossen. Minder uitzettingen en hoewel maatschappelijk zeer verantwoord is, is dat wel slecht voor de business van de gerechtsdeurwaarders.

Bijkomend probleem is dat er simpelweg te veel deurwaarders zijn in Nederland. Hoewel het aantal terugliep van 850 in 2017 naar 760 begin dit jaar, kan het volgens Groenewegen nog wel een stukje minder. "Misschien nog wel een vierde kan afvloeien. Dan kun je denken aan deurwaarders die toch al over enkele jaren willen stoppen, gezien hun leeftijd. De overheid zou hen financieel kunnen stimuleren eerder uit te treden. Wat overblijft kan dan gezond zijn bedrijf voeren. Nu werken we in een verdringingsmarkt waar op prijs wordt geconcurreerd. Concurrentie is prima, maar graag op kwaliteit.”

Wanpraktijken steken de kop op

Het is niet uit te sluiten dat die verdringingsmarkt ertoe heeft geleid dat een aantal kantoren het niet zo nauw neemt met de richtlijnen en wettelijke kaders van de branche. Journalistiek platform Follow the Money opende zelfs een apart dossier over de deurwaardersbranche. Ze kwamen uiteenlopende misstanden op het spoor. Zo zijn er voorbeelden van schuldenaren die opgezadeld worden met veel te hoge kosten, opdrachtgevers waar kosten voor gemaakt worden die soms hoger zijn dan het te incasseren bedrag en illegale prijsafspraken met opdrachtgevers. Bij dat laatste gaat het vooral om de grote bedrijven als verzekeraars en telecombedrijven. Het Bureau Financieel Toezicht, toezichthouder voor voor de gerechtsdeurwaardersbranche, wil nu ingrijpen. De eerder genoemde KBvG wil echter dat de waakhond in zijn hok blijft tot ze zelf schoon schip heeft kunnen maken. Zo wil de KBvG met een nieuwe verordening komen die prijsafspraken reguleert, maar die zal op zijn vroegst in 2020 geïntroduceerd worden.

Voorzitter Marijke Kaptein van de BFT is niet onder de indruk. Volgens haar zijn deurwaarders al sinds 2009 bekend met de onwenselijke praktijken binnen de branche. "Al tien jaar dus", zegt ze. Zij vindt het de taak van de BFT om toezicht te houden op de kwaliteit van de geleverde werkzaamheden. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Bronnen: Follow the Money, Mr-Online, deurwaardersbelangen.nu, FD

Delen: