Politiek en rechtspraak waren het er al over eens: de rechtspraak mag duidelijkere taal gaan spreken. Het leidt tot meer begrip en daarmee tot meer vertrouwen in de rechtspraak. Maar hoe zit het met kinderen? Hebben zij recht op uitspraken die zij kunnen begrijpen? Als het aan de Leidse hoogleraar Kinderrechten Ton Liefaard ligt, wel. Hij sprak hierover op een seminar van het Centre for Children's Rights Amsterdam.

Kinderen zijn immers, hoe treurig dat soms ook is, vaak partij bij of inzet van rechtszaken. Liefaard: “Kindvriendelijke uitspraken zijn belangrijk in jeugdstrafrechtzaken, waarin de jongeren centraal staan, maar ook in civielrechtelijke procedures, zoals echtscheidingszaken. In alle procedures waarin beslissingen worden genomen die kinderen raken, moet je je afvragen of de procedure in brede zin, dus ook de uitspraak, voldoende toegankelijk is voor kinderen.”

Schoolvoorbeeld van kindvriendelijke rechtspraak

Een hoge rechter in Engeland gaf een paar jaar geleden al eens het goede voorbeeld. Hij schreef deze brief aan een toen 14-jarige jongen, waarin hij heel precies en in eenvoudige taal uitlegt hoe hij tot zijn beslissingen is gekomen. Vooral omdat deze niet overeen kwam met de wensen van de jongen. Volgens Liefaard een schoolvoorbeeld van hoe het zou kunnen, misschien dus wel moeten. "Bij kindvriendelijke rechtspraak is niet alleen van belang dat je je afvraagt hoe kinderen goed kunnen participeren in juridische procedures. Het is óók van belang dat in voor hen begrijpelijke taal wordt uitgelegd wat er is beslist." Of je dan meteen een compleet arrest moet herschrijven, met een eenvoudige samenvatting, of dat er een brief komt, zoals van die rechter in Engeland, is nog open voor debat.

Onderzoek moet duidelijkheid scheppen

Vraag is wel het wiens verantwoordelijk het is om het kind te begeleiden en te betrekken bij het proces. Dat kan de rechter zijn, maar ook de advocaat van (de ouders van) het kind. Het is hoe dan ook nog onontgonnen gebied. Want het is nog helemaal niet duidelijk wat nu precies aanslaat bij kinderen en wat niet. Als het Liefaard ligt gaat dat onderzocht worden de komende tijd: "Hoe ervaren kinderen de kindvriendelijke uitspraken? Wat voor indruk maakt het op een kind als een rechter smileys gebruikt in zijn uitspraak? Pas wanneer zij zich serieus genomen en gehoord voelen, kunnen ze beter leven met de uitkomst, ook als die afwijkt van hun wensen."

Gerelateerd:
Moet de rechter duidelijkere taal gaan spreken?

Bronnen: Universiteit Leiden, Mr-online, CCRA

Delen: