Een goede vraag maar zonder eenduidig antwoord. In het geval van het Pastafarisme was de Raad van State duidelijk. Het gaat hier niet om een godsdienst. De rechter concludeerde dat het satirische karakter overheerst. De Raad deed zijn uitspraak in een zaak van een vrouw uit Nijmegen.

Zij had de rechtszaak aangespannen omdat zij geen identiteitskaart en rijbewijs kreeg. Op de pasfoto's die zij ingeleverd had, stond zij met een vergiet op haar hoofd. Het vergiet is een heilig symbool binnen het Pastafarisme. De burgemeester weigerde daarop afgifte van de documenten waarop de vrouw de zaak aanhangig maakte.   

Het Pastafarisme ontstaat in 2004 als de dan 24-jarige student Bobby Henderson uit Oregon een brief stuurt naar de raad van bestuur van zijn universiteit. Die heeft kort daarvoor besloten naast evolutietheorie ook intelligent design in het curriculum op te nemen. Henderson beschrijft in zijn brief het Vliegende Spaghetti Monster, de godheid binnen het Pastafarisme. Om deze met gehaktballen omringde vliegende Godheid aannemelijk te maken gebruikt hij soortgelijke argumenten als aanhangers van intelligent design doen. Henderson's idee mondt uit in een religieuze beweging. Inmiddels heeft de kerk wereldwijd volgers. Sinds 2015 is er ook een officiële tak in Nederland. 

Gebrek aan ernst en samenhang

Het was in de zaak van de Nijmeegse vrouw dus aan de rechter in hoger beroep om te bepalen of zij zwaarwegende religieuze redenen had om op de foto's haar hoofd te bedekken. Daarbij ging het dus uiteindelijk om de vraag of het Pastafarisme een godsdienst is. De rechter kwam tot zijn conclusie op basis van artikel 9 van EVRM en de geldende jurisprudentie. Daarin wordt onder ander een zeker niveau aan overtuigingskracht, ernst, samenhang en belang geëist. Nu veel onderdelen van het Pastafarisme persiflages zijn van het Joods-Christelijke geloof, is daar volgens de rechter geen sprake van. 

Een voorbeeld genoemd in het arrest is het gebed van de Pastafari: "Our Pasta, who "Arghh" in heaven, Swallowed by the shame. Thy Midgit come. Thy Sauce be yum, On top some grated Parmesan. Give us this day our garlic bread. And give us our cutlasses, As we swashbuckle, splice the main-brace and cuss. And lead us into temptation, But deliver us some Pizza. For thine are Meatballs, and the beer, and the strippers, for ever and ever. RAmen." Volgens de rechter onmiskenbaar afgeleid van het "Onze Vader" uit de christelijke traditie, en het beoogt daarop een persiflage te zijn.

De vrouw overweegt in hoger beroep te gaan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. 

Bronnen: Rechtspraak.nl, AD, Trouw, Raad van State.nl

Delen: