De digitalisering van de rechtspraak is mislukt, zo erkent de Raad voor de rechtspraak. De ambities worden stukken lager.

Digitalisering rechtspraak mislukt

De digitalisering van de rechtspraak moet opnieuw beginnen, maar dan minder ambitieus. Digitaal procederen komt er voorlopig niet. Het huidige digitaliseringsproject Kwaliteit en Innovatie (KEI) wordt stopgezet. Dat schrijft de Raad voor de rechtspraak aan minister Dekker (Rechtsbescherming).

Digitalisering kost nu al 220 miljoen euro

In de oorspronkelijke begroting – in 2012 – werd de digitalisering van de rechtspraak nog op 7 miljoen euro geraamd. Nu al kost het mislukte project 220 miljoen euro. Digitaliseren moet wel, maar met minder ambities en met een beperkter doel: burgers en advocaten in een beveiligde omgeving met de rechtbank laten communiceren. Hoeveel geld het nieuwe project gaat kosten, wordt pas later dit jaar duidelijk.

KEI resetten

Het besluit van de Raad valt samen met de publicatie van een kritisch rapport van een externe ict-onderzoeker. Die keek naar de voortgang van het project en concludeert dat het grotendeels is mislukt. De Raad voor de rechtspraak erkent de bevindingen en concludeert dat KEI ‘gereset’ moet worden. Het is het zoveelste ict-project van een overheid die mislukt is en/of ‘gereset’ moet worden.

KEI moest digitaal procederen mogelijk maken. Nu blijkt KEI te ambitieus en de uitvoering te ingewikkeld, aldus de Raad. Bij de start is de complexiteit van het digitaliseren van de rechtspraak onderschat. Bovendien was er te weinig steun binnen het gerechtelijk apparaat voor het project.

Nieuwe start, nieuwe doelen

En dus moet alles van begin af aan worden opgestart. Te beginnen met de doelen. Het nieuwe doel is om het voor burgers en advocaten mogelijk te maken in een beveiligde omgeving met elkaar te laten communiceren. Het gaat volgens de Raad nu eerst om digitale ‘toegankelijkheid’, wat niet automatisch ‘automatisering’ betekent. In de nieuwe aanpak komen er kortere projecten met minder ambitieuze doelen voor een beperkter deel van de organisatie.

Minister erkent noodzaak tot digitalisering

Minister Dekker vindt het digitaliseren van de rechtspraak noodzakelijk en niet te stoppen. Wel wil de minister van de Rechtspraak duidelijkheid op 3 punten: 1) of iedereen binnen de Rechtspraak gelijk denkt over digitalisering, 2) of de juiste mensen op de juiste plaats zitten en 3) of de aansturing van de digitalisering helder genoeg is. De minister vindt het een verantwoordelijkheid van de Rechtspraak zelf om hier antwoord op te vinden, maar ook kondigde hij aan dat hij meer externe controle en een grotere invloed van zijn ministerie wil.

Debacle digitalisering verzwakt financiële positie Rechtspraak

Het debacle van de digitalisering leidt tot een zwakke financiële positie van de Rechtspraak. De baten van de digitalisering zijn er niet. Bovendien zijn er minder rechtszaken. Volgens de minister was het een keuze van de Rechtspraak om eerdere bezuinigingsopdrachten in te vullen met toekomstige opbrengsten van het digitaliseringsprogramma. Nu deze baten langer op zich laten wachten, wil de minister van de Rechtspraak horen wat hiervoor mogelijke oplossingen zijn.

Gerelateerd:
Noodklok digitale rechtspraak
Digitaal procederen vanaf 2017
Rechtspraak 2.0 vereist rechter 2.0
Digitalisering procedures stap dichterbij

Bronnen: Rechtspraak.nl, NRC Handelsblad, Ministerie van Justitie en Veiligheid
Delen: