Het ministerie van Binnenlandse Zaken en de gemeente Westland zijn het oneens over de herbenoemingsprocedure van de burgemeester.

Herbenoemingsprocedure openbaar of besloten

Er is verwarring over de herbenoemingsprocedure van de burgemeester van Westland, Sjaak van der Tak. Het dispuut tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken en de gemeente Westland gaat over de vraag of de geheime schriftelijke stemming in de openbare raadsvergadering had mogen plaatsvinden, of dat er in het voorafgaande besloten deel hoofdelijk had moeten gestemd.

Stemming over aanbeveling

De gemeenteraad van Westland stemde in (25 voor en 12 tegen) met de aanbeveling tot herbenoeming van burgemeester Van der Tak. Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken (BZK) moet dit advies van de raad nog bekrachtigen. Het noemen van het aantal voor- en tegenstanders riep vragen op bij BZK en bij de provincie. Zij trokken aan de bel over de gevolgde procedure en specifiek over de uiteindelijke stemming over de aanbeveling tot herbenoeming na afloop van de besloten raadsdiscussie.

Stemming hoofdelijk en achter gesloten deuren

De ambtenaren van BZK en de provincie vinden dat niet alleen de beraadslagingen, maar ook de stemming achter gesloten deuren had moeten plaatsvinden. En dat er niet schriftelijk, maar hoofdelijk had moeten gestemd. De gemeente Westland stelt echter dat BZK en de provincie hun standpunt op achterhaalde wetgeving baseren (namelijk de circulaire uit 2012) en dat de Gemeentewet (artikel 31) sinds 1 januari vigerend is. Een door de gemeente Westland gevraagd advies aan Stibabo (Stichting voor Beleidsanalyse en Bestuursondersteuning) ondersteunt dit standpunt.

Stemming moet via stembriefjes

In wetsvoorstel 33691, de zogenoemde Veegwet, is een aantal aanpassingen rondom de (her)benoeming van burgemeesters vastgelegd. Concreet komt die wetsaanpassing erop neer dat stemming schriftelijk moet gebeuren, via stembriefjes. De stemming vindt plaats nadat in ‘een besloten gedeelte van de raadsvergadering het resultaat van de werkzaamheden van de vertrouwenscommissie is besproken en gewogen’, schrijft Stibabo-voorzitter Douwe Jan Elzinga in het advies. “De circulaire uit 2012 die nog voorzag in hoofdelijke stemming in beslotenheid kan vanwege het nieuwe wettelijk regime niet langer uitgangspunt zijn.”

Stemming openbaar of besloten

Westland zat dus met de schriftelijke stemming niet fout. Of die schriftelijke stemming in de besloten vergadering of in de openbare plenaire raadsvergadering moet plaatsvinden, is wat lastiger, stelt Elzinga. Een afzonderlijke circulaire ontbreekt. De wetgever heeft, zo stelt Stibabo, willen aansluiten bij de procedure die artikel 31 van de Gemeentewet noemt. Dat betekent dat schriftelijke stemming in een openbare vergadering kan plaatsvinden. “In de openbaarheid blijkt dan ‘slechts’ de stemverhouding. Daartegen hoeft geen bezwaar te bestaan aangezien de uitgebrachte stemmen niet herleidbaar zijn tot individuele raadsleden”, aldus het advies.

Herbenoeming loopt geen averij op

De gemeente Westland heeft er het volste vertrouwen in dat de herbenoeming geen averij oploopt. De verwarring is volgens de griffier ontstaan omdat de oude circulaire uit 2012 niet is ingetrokken. “Het ministerie is zich in zijn instructies aan Commissarissen van de Koning daar wel op blijven baseren.” Sinds 1 januari 2016 zijn gemeenten verplicht bij (her)benoeming artikel 31 van de Gemeentewet toe te passen.

Over de officiële herbenoeming van Van der Tak doet BZK geen mededelingen. Wel komt er een geactualiseerde circulaire. Volgens Elzinga is Westland de eerste gemeente waar de nieuwe procedure van toepassing is.

Bron: Binnenlands Bestuur

Delen: