Het OM heeft in het verleden ‘met grote tegenzin’ forse dwangsommen uitgekeerd aan misbruikers van de Wob.

Grote tegenzin bij uitbetaling

Het Openbaar Ministerie heeft in het verleden ‘met grote tegenzin’ forse bedragen aan dwangsommen uitgekeerd aan misbruikers van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Dat zegt het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM) in reactie op een uitspraak van de Raad van State (RvS).

Bijna drie ton voor één Wob-misbruiker

Uit de zaak blijkt dat het ministerie van Veiligheid en Justitie sinds 2012 voor bijna € 300.000 aan dwangsommen en proceskosten heeft uitgekeerd aan één rechtsbijstandverlener. Deze persoon diende in een paar jaar tijd honderden administratief beroepschriften, Wob-verzoeken, ingebrekestellingen en overige correspondentie in bij het ministerie van Veiligheid en Justitie. Net als veel andere overheidsorganisaties heeft het OM te maken met mensen die de Wob gebruiken om dwangsommen en proceskostenvergoedingen op te strijken.

Jurisprudentie ontbrak

Volgens een woordvoerder van het CVOM heeft Justitie in het verleden met grote tegenzin forse bedragen uitgekeerd aan Wob-misbruikers. Daartoe was het OM wettelijk verplicht omdat het in die tijd ontbrak aan jurisprudentie over hoe om te gaan met mensen die regelmatig een Wob-verzoek indienen met het doel dwangsommen en proceskosten op te strijken. “Wij hebben met het voeren van vele procedures er alles aan gedaan het misbruik aan te pakken en de rechter van het misbruik te overtuigen.”

Kwade trouw en misbruik van bevoegdheid

Volgens de RvS bestaat er geen twijfel over dat de rechtsbijstandverlener uit is op geld. Zijn ‘handelwijze kan niet anders worden begrepen dan bedoeld om de besluitvorming van de minister te vertragen zodat deze een dwangsom verbeurt en om proceskostenvergoedingen te verkrijgen’. Dat de rechtsbijstandverlener zijn bevoegdheid om proceskostenvergoedingen en dwangsommen gebruikt om geld van de overheid te incasseren, geeft volgens de bestuursrechter blijk van ‘kwade trouw’. De RvS ziet dat als misbruik van een wettelijke bevoegdheid.

Justitie bestrijdt uitwassen

Het OM wijst erop dat er inmiddels veel jurisprudentie is ‘waarin discutabele werkwijzen én bepaalde vormen van misbruik niet meer gehonoreerd worden’. Justitie zal procedures blijven voeren om ‘uitwassen te bestrijden’. Het ministerie van Binnenlandse Zaken schat de jaarlijkse kosten van Wob-misbruik op 8 tot 14 miljoen euro.

Aanpassing van de Wob uitgesteld

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken wil de Wob loskoppelen van de Wet dwangsom, maar een besluit daarover werd vorig jaar uitgesteld. De Tweede Kamer wil een alternatief wetsvoorstel voor de Wob een kans geven, de Wet open overheid (Woo). Behandeling ervan laat op zich wachten. Zie ook: Wob-misbruik is rechtsmisbruik, Misbruik Wob: schadevergoeding, WOB op de schop?

Bron: Binnenlands Bestuur

Delen: