Eind 2018 was voorzitter van het ABP Corien Wortmann-Kool nog heel stellig. Indexeren werd misschien lastig, maar van korten op de pensioenen kon in het huidige economische klimaat geen sprake zijn. Die uitspraken zijn weinig waard gebleken. Want zoals het er nu naar uitziet, moet er in 2020 wel degelijk gekort worden. En dat gaan mensen meteen voelen in de portemonnee.

Toen Wortmann-Kool haar uitspraken deed, lag de dekkingsgraad van het ABP nog ruim boven de 100%. Driekwart jaar later ziet de wereld er heel anders uit. Door de lage rekenrente zwalkt de actuele dekkingsgraad rond de 95%. Van metaalfondsen PME en PMT was al bekend dat ze in 2020 moeten gaan korten. Voor ABP en Zorg en Welzijn (PFZW), de twee grootste pensioenfondsen van Nederland, lijkt dat ook de realiteit. Daarmee dreigen 8 miljoen Nederlanders gekort te worden in 2020.

Waarom er gekort moet worden

Korten houdt in dat mensen die pensioen hebben opgebouwd en iedere maand pensioen ontvangen, minder uitgekeerd krijgen. In een ideale situatie zou er op de maandelijkse uitkering geïndexeerd moeten worden, zodat er geen verlies van koopkracht optreedt. Dat er nu gekort moet worden komt door de lage rente die de Europese Centrale Bank rekent. Stel dat die eerst vier procent was en nu nog één, dan moeten fondsen navenant meer reserves in kas houden om hun dekkingsgraad op peil te houden. En hoewel in de huidige economie de beleggingen het goed doen, is dat niet genoeg om te compenseren voor de lage rente.

Bijkomstig nadeel

Wat bij het bovenstaande niet meewerkt, is het advies van de commissie-Dijsselbloem. Deze commissie onder leiding van de voormalig minister van Financiën heeft voorgesteld de zogenaamde kritische dekkingsgraad te verhogen van 88 % naar een niveau tussen de 94 en 95%, waarbij het exacte percentage verschilt per fonds. Komen fondsen onder die kritische grens, dan wordt er ingegrepen en gekort. Wortmann-Kool maakt zich op de website van het ABP grote zorgen over de ontstane situatie: "De rente is ook in dit kwartaal weer flink gedaald en dat is slecht nieuws voor pensioenfondsen, omdat we dan meer geld in kas moeten houden om aan onze pensioenverplichtingen te kunnen voldoen. We hebben mooie rendementen geboekt, maar de rente heeft een veel grotere invloed op onze dekkingsgraad. Ik maak me zorgen over de groeiende kloof tussen de ambities in ons pensioencontract en wat deelnemers krijgen of verwachten."

Is er dan geen oplossing?

Een kortetermijnoplossing zou kunnen zijn om de pensioenpremies te verhogen. Werkenden gaan dan meer premie betalen, de kassen van de fondsen worden gespekt en de dekkingsgraad zal stijgen. Volgens verschillende hoogleraren pensioenrecht leven pensioenfondsen al jaren boven hun stand en moeten de premies omhoog. De vraag is echter wie dat zal betalen. De werknemers of de werkgevers? En hoewel het onlangs afgesloten pensioenakkoord voor lucht leek te zorgen, is dat nog niet in werking getreden. Bovendien is het laatste kwartaal dusdanig slecht geweest dat ook de verlichting van het akkoord niet voldoende zoden aan de dijk zet. Op 31 december weet gepensioneerd Nederland waar het aan toe is. Dan wordt de balans opgemaakt en wordt bekend of er gekort wordt of niet.

Bronnen: ABP, RTLZ, Binnenlands Bestuur, NOS

Gerelateerd:

Deelnemers ABP laten miljard liggen
ABP doet tabak en kernwapens in de ban en gaat 'groen'
'Uitblijven pensioenverhoging voor ambtenaren onacceptabel'

Delen: