Gemeenten krijgen tot 2022 bijna 1 miljard euro extra van het Rijk. Dat blijkt uit de meicirculaire.

Gemeenten krijgen de komende 5 jaar bijna een miljard extra

Gemeenten krijgen tot 2022 opgeteld 961 miljoen euro extra van het Rijk. Dat blijkt uit de meicirculaire. Hierin staat de verdeling van de rijksgelden waarop de gemeenten hun begroting voor de komende jaren kunnen baseren. Hoewel de circulaire beleidsarm is, zorgen de loon- en prijsstijgingen voor een aanzienlijke opwaartse bijstelling van de groei van het gemeentefonds ten opzichte van de septembercirculaire 2016.

Samen trap op, samen trap af

Volgens de regels van het bekostigingsspel ‘samen de trap op, samen de trap af’ vloeit er bij een stijging van de rijksuitgaven meer geld in het gemeentefonds. Die jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds wordt het accres genoemd.

Accres 2016 – 2017

De circulaire begint met de afrekening van het accres 2016: gemeenten krijgen 44 miljoen euro extra omdat de rijksuitgaven per saldo hoger waren dan gedacht. Het accres 2017 is per saldo 69 miljoen euro hoger ten opzichte van de septembercirculaire 2016. Dat is vooral het gevolg van de hogere loon- en prijsontwikkeling op de rijksbegroting en een compensatie voor de gestegen ABP-premies.

De plussen van 2018 tot en met 2022

Vanaf volgend jaar zijn de vooruitzichten nóg gunstiger. Ten opzichte van de septembercirculaire van 2016 is er in 2018 een plus van 250 miljoen euro, in 2019 een plus van 124 miljoen, in 2020 een min van 1 miljoen, in 2021 weer een plus van 50 miljoen en in 2022 zelfs een plus van 426 miljoen. Alle bedragen samen resulteren in een totaal van bijna een miljard euro in 2022.

Geen grote extra uitgaven in komende Miljoenennota

Vanwege de demissionaire status van de regering en de haperende formatiegesprekken wordt het moeilijk nieuwe geldeisende plannen op te stellen vóór de komende Miljoenennota van september. Als er al extra uitgaven komen, dan zijn die voor defensie en klimaat. De vraag is echter of die extra uitgaven binnen het ‘samen de trap of, samen de trap af’-systeem zullen vallen. De kans is dus klein dat het gemeentefonds ervan zal profiteren.

Herziening financiering gemeentefonds

Er zijn plannen in de maak om de financiering van het gemeentefonds te herzien. Vanaf 2020 zou volgens een van de visies de hele rijksbegroting uitgangspunt worden voor de jaarlijkse groei van het gemeentefonds. Dat leidt tot minder schommelingen in de gemeente-inkomsten. Ook zal tegen die tijd een groter lokaal belastinggebied ingevoerd worden.

De voorgenomen overheveling per 2018 van de integratie-uitkering sociaal domein naar de algemene uitkering is met ten minste een jaar uitgesteld. Het Rijk werkt nog aan betere verdeelmodellen voor jeugdzorg en beschermd wonen en een precieze indexering van de budgetten. Een nieuw kabinet moet daarover besluiten.

Bron: Binnenlands Bestuur

Delen: