Hoe komen gemeenten een accountant nu grote accountants als PwC, Deloitte en EY de kleine en middelgrote gemeenten de rug toekeren?

Gemeenten hebben moeite accountant te vinden

Nederlandse gemeenten vrezen dat zij op korte termijn geen accountant meer kunnen vinden. De oorzaak? De drie grote accountantsorganisaties PwC, Deloitte en EY trekken zich terug uit de controle op kleine en middelgrote gemeenten. Nummer vier, KPMG, stopte jaren geleden al met het controleren van gemeenten. De zorgen blijken uit een enquête van Het Financieele Dagblad waaraan 223 van de 388 gemeenten deelnamen.

De grote drie trekken zich terug

De grote drie, PwC, Deloitte en EY, schrijven zich niet meer in op aanbestedingen van gemeenten of proberen tussentijds onder een lopend contract uit te komen. Waren ze in boekjaar 2015 nog goed voor ruim 70 procent van de gemeentelijke controles, bij de controle van de jaarrekening over 2016 is dit gedaald naar nog geen 50 procent. Het zijn vooral de kleine en middelgrote gemeenten waarin de grote kantoren niet langer geïnteresseerd lijken te zijn. Middelgrote accountantsorganisaties als BDO en Baker Tilly Berk (BTB) zijn in het gat gesprongen en hebben de jaarrekeningcontrole bij veel gemeenten overgenomen. Toch vrezen gemeenten dat ook bij deze kantoren de limiet in zicht is van het aantal gemeenten dat zij kunnen controleren.

Capaciteitsproblemen bij accountants

Het terugtrekken van de grote drie komt vooral door de capaciteitsproblemen waarmee ze kampen. Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt, verzwaarde kwaliteitseisen, verscherpt toezicht en de verplichte accountantswissel bij beursgenoteerde bedrijven, moeten de grote kantoren scherpe keuzes maken in hun klantenportefeuille. Gemeenten lijken dan niet hun meest geliefde klanten. En dat is wel verklaarbaar. Zo hechten veel gemeenten niet veel waarde aan de jaarrekeningcontrole wat er vorig jaar toe leidde dat de helft van de gemeenten geen goedkeurende verklaring kreeg. Bovendien is de controle op de gemeentelijke financiën een stuk lastiger geworden door de decentralisaties in de zorg in 2015.

Andere spelers in de markt

Door de terugtrekkende beweging van de grote drie zijn tientallen gemeenten overgestapt naar middelgrote kantoren, zoals BDO en BTB, en naar nieuwe spelers zoals als Vallei Accountants, Stolwijk Kelderman en Q-Concepts. Maar gemeenten vrezen dat deze kantoren niet in staat zijn om alle gemeenten over te nemen en dat de jaarcontrole dus in gevaar komt.

Reactie minister Plasterk: ‘verlaag de eisen’

In een reactie op de ontwikkelingen stelt minister Plasterk dat gemeenten bij een aanbesteding voor de jaarrekeningcontrole niet meer moeten eisen dat accountantsorganisaties ervaring hebben met het controleren van gemeenten. Door het voor kantoren makkelijker te maken om toe te treden tot de gemeentelijke controlemarkt, hoopt de minister te voorkomen dat gemeenten op korte termijn geen accountant meer kunnen vinden. Gemeenten kunnen volgens Plasterk ook zelf een eigen accountantsdienst oprichten.

Eigen accountantsdienst

De gemeenten Amsterdam en Den Haag hebben een eigen accountantsdienst. Dit zou volgen de minister een mogelijke oplossing zijn voor de lange termijn. Maar een gemeentelijke accountantsdienst werpt ook de vraag op of er een andere vorm van toezicht moet komen. Het toezicht ligt nu nog bij de eigen rekenkamers. Het is de vraag of die rekenkamers genoeg expertise en ervaring hebben om toezicht te houden op een gemeentelijke accountantsdienst.

Bronnen: Financieel Dagblad, Binnenlands Bestuur

Delen: