Meer dan de helft van de gemeenten komt dit jaar niet uit met het jeugdhulpbudget, zo blijkt uit onderzoek van de NOS en Binnenlands Bestuur.

Zes op tien gemeenten heeft tekort op jeugdhulp

Bijna 60 procent van de gemeenten verwacht dit jaar niet uit te komen met het jeugdhulpbudget. Ook voor volgend jaar denkt een gelijk aantal gemeenten in de rode cijfers te belanden.

Uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en de NOS onder 215 gemeenten blijkt dat 20 procent van de gemeenten dit jaar geld overhoudt op het budget voor jeugdhulp. Nog eens 20 procent kon nog niet aangeven of het budget toereikend is. Ook voor 2017 verwachten de meeste gemeenten een tekort op het budget. Een kwart van de gemeenten kan nog geen inschatting maken.

Redenen voor de tekorten

De tekorten voor 2016 staan in schril contrast met de overschotten over 2015. Veel gemeenten die vorig jaar nog overhielden op de jeugdhulp, duiken dit en volgend jaar in de rode cijfers. Hiervoor geven gemeenten verschillende redenen op: de verdere korting op het rijksbudget, de gevolgen van het verdeelmodel, een grotere zorgvraag dan verwacht en de toename in de zwaarte van de zorg. Het lukt gemeenten nog onvoldoende om via de inzet op preventie jongeren uit de (duurdere) specialistische zorg te houden, zo blijkt verder uit de enquête.

Steeds krappere budgetten

Het budget voor jeugdhulp dat het rijk via een verdeelmodel over de gemeenten verdeelt, wordt elk jaar krapper. In 2015 ging het nog om 3,8 miljard euro. Voor dit jaar is bijna 3,7 miljard euro beschikbaar gesteld en in 2017 moeten gemeenten het doen met 3,5 miljard euro. Dit jaar is ook het verdeelmodel veranderd. Het zogenaamde objectieve verdeelmodel is (deels) ingevoerd in drie stappen. Ook geldt een overgangsregeling waardoor de negatieve herverdeeleffecten nooit hoger dan 15 euro per inwoner per jaar mogen zijn.

Geld vormt het belangrijkste knelpunt

Bijna de helft van de gemeenten stelt dat de rijksbudgetten voor jeugd en Wmo ontoereikend zijn. Slechts 6,5 procent geeft aan uit te komen met het budget. Ruim de helft van de gemeenten kan daar om verschillende redenen (nog) geen duidelijk antwoord op geven.

De resultaten van deze enquête liggen in lijn met een recent onderzoek onder ambtenaren werkzaam in het sociaal domein dat in opdracht van Binnenlands Bestuur is uitgevoerd. Daaruit kwam naar voren dat ambtenaren zich de grootste zorgen maken over de jeugdzorg, waarbij het budget als grootste knelpunt werd genoemd.

Kamer wil opheldering

Verschillende Kamerleden willen opheldering van staatssecretaris Van Rijn (VWS) over de tekorten op de gemeentelijke jeugdzorgbudgetten en vragen de staatssecretaris alsnog met gemeenten te gaan praten over het budget.

Bronnen: Binnenlands Bestuur, NOS

Delen: