De helft van de gemeenten kreeg geen goedkeuring van de accountant voor hun jaarrekening. De oorzaak? De decentralisaties.

Helft van de gemeenten heeft geen goedgekeurd jaarverslag

De helft van de 393 gemeenten ontving geen goedkeurende accountantsverklaring voor de jaarrekening van 2015. Verreweg de meesten kregen een 'accountantsverklaring met beperking' en een klein aantal kreeg een ‘oordeelsonthouding’. Een verklaring met beperking of oordeelsonthouding is een graadje minder erg dan een afkeurende verklaring waarin de gevonden fouten en onzekerheden materieel zijn en van diepgaande invloed. De problemen lijken samen te hangen met de decentralisaties, aldus minister Plasterk van Binnenlandse Zaken.

Twee keer uitstel

De cijfers zijn gebaseerd op een onderzoek in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Voor het onderzoek werden controleverklaringen van accountants bij de gemeentelijke jaarrekeningen van 2015 geraadpleegd. In 2014 werd nog 98 procent van de jaarrekeningen goedgekeurd. De gemeenten moesten al in juli hun jaarrekening inleveren, maar dat lukte veel gemeenten niet. Daarop is de deadline nog twee keer opgeschoven. Uiteindelijk hebben alle gemeenten de laatste deadline van 30 september wel gehaald.

Decentralisatie oorzaak voor niet goedkeuren

Het verschil tussen 2014 en 2015 is te wijten aan de decentralisatie van overheidstaken (jeugd, werk en ouderenzorg) naar gemeenten. De decentralisatie betekende ook een overheveling van 10 miljard euro naar de gemeenten. Het jaarverslag van 2015 was het eerste verslag waar de decentralisatie van invloed op was. De meest voorkomende oorzaak voor het niet goedkeuren van de jaarcijfers ligt volgens de onderzoekers in het sociaal domein. "Fouten en zekerheden met betrekking tot zorg in natura zijn goed voor 57 procent van de geconstateerde fouten en onzekerheden binnen dat domein". Daarnaast zou het pgb voor ongeveer 33 procent van de fouten zorgen.

Verschillen in grootte gemeente en in regio

Het percentage goedkeurende verklaringen was het hoogst bij gemeenten met 20.000 tot 50.000 inwoners, namelijk 55 procent. Gemeenten met meer dan 100.000 inwoners scoorden het slechtst met 45 procent. Ook regionaal zijn er grote verschillen. In Zeeland en Zuid-Holland ontvingen relatief de meeste gemeenten een goedkeurende verklaring. In Flevoland, Drenthe en Groningen was het aantal het laagst.

Reactie VNG

De VNG tilt niet zwaar aan de uitkomst van de controles. “We wisten dat het een aantal jaren zou duren voordat we de jaarrekeningen weer kloppend zouden krijgen,” aldus een woordvoerder. Anders dan bij het bedrijfsleven zijn er ook geen financiële gevolgen zoals het opzeggen van de kredietovereenkomst of verhoging van de rente.

Wél probleem, aldus accountants

Accountants denken er ander over. Zij vinden het ontbreken van goedkeuring een serieus probleem. Het is nu onduidelijk of het zorggeld op de juiste manier is besteed. De sector wijst erop dat er de afgelopen jaren juist veel te doen is geweest over fraude met zorggeld, in het bijzonder bij de pgb's. Daar komt nog bij dat het ontbreken van een goedkeurde verklaring er ook op wijst dat de gemeenten geen controle hebben over de financiën.

Minister Plasterk wil dat gemeenten met een niet goedgekeurde jaarrekening samen met hun accountant een verbeterplan opstellen.

Zorggeld naar algemene reserves

Uit onderzoek van de NOS en Binnenlands Bestuur blijkt dat 1 op de 5 gemeenten die geld overhielden op de zorg en de WMO, dat geld niet volledig apart hebben gezet voor de zorg. Ze stoppen het geld in de algemene reserves, waardoor het ook aan andere zaken kan worden uitgegeven. Sommige gemeenten doen dat omdat ze geen aparte potjes hebben, andere gemeenten willen later bepalen wat er wel met het geld gebeurt. Veruit de meeste gemeenten geven het geld wel een specifieke zorgbestemming.

Bronnen: FD, nu.nl, Binnenlands Bestuur

Delen: