De gemeentelijke uitgaven voor bijzondere bijstand zijn fors gestegen, mede als gevolg van de instroom van asielzoekers en de vestiging van erkende vluchtelingen.

Forse stijging bijzondere bijstand

Gemeenten zien de uitgaven voor bijzondere bijstand de laatste jaren fors stijgen, mede als gevolg van de komst van asielzoekers naar Nederland. Bovendien vragen erkende vluchtelingen, aan wie een huis is toegewezen, een tegemoetkoming in de kosten voor woninginrichting aan of een lening hiervoor. Ook hebben vluchtelingen recht op een overbruggingsuitkering en daarna een bijstanduitkering. Vaak wordt de lening kwijtgescholden vanwege onvoldoende inkomsten.

Tekorten op bijzondere bijstand

Volgens Divosa, de vereniging van directeuren van sociale diensten, geven de gemeenten anderhalf tot twee keer zoveel uit aan de bijzondere bijstand en ander minimabeleid als zij aan budget van het kabinet ontvangen. Dat geldt vooral voor grote steden als Amsterdam en Rotterdam, maar ook voor middelgrote steden als Tilburg, Apeldoorn en Leeuwarden. De trend voor 2016 is dat de inrichtingskosten nog verder oplopen.

Leeuwarden heeft nu al een tekort op de bijzondere bijstand van € 875.000. Volgens de gemeente heeft het kabinet te weinig oog voor de financiële problemen van gemeenten. Delft heeft begin dit jaar al € 400.000 extra gereserveerd op de begroting om de kosten rond huisvesting van vluchtelingen op te vangen. Leeuwarden en Delft moeten dit jaar elk 300 statushouders opvangen.

Versobering bijdragen en leningen

Sommige gemeenten, zoals Amsterdam en Apeldoorn, hebben besloten hun bijdrage voor woninginrichting te versoberen. Amsterdam moet jaarlijks 2.400 statushouders onderbrengen. Dat gebeurt onder meer door leegstaande kantoren om te bouwen tot tijdelijke huisvesting. In Apeldoorn krijgen statushouders alleen nog een lening voor spullen uit de kringloopwinkel.

Hogere kosten door beschermingsbewind

Het is echter niet alleen de instroom van asielzoekers die leidt tot hogere uitgaven voor bijzondere bijstand. De verhoging komt vooral ook doordat de rechter steeds vaker mensen met grote schulden onder een beschermingsbewind plaatst. Dat zijn er inmiddels zo'n 40.000 per jaar. De kosten voor een bewindvoerder worden eveneens betaald uit de bijzondere bijstand. De VNG en Divosa dringen bij de landelijke politiek aan op een wetswijziging waardoor meer maatwerk mogelijk wordt. Uit recent onderzoek blijkt volgens de VNG dat de kosten voor bewindvoering stegen van € 55 miljoen in 2013 naar € 115 miljoen in 2015.

Alternatieven bewindvoerders

Volgens de gemeente Enschede lopen de kosten voor de bewindvoerders de spuigaten uit. “Sommige mensen hebben baat bij een bewindvoerder, maar anderen kunnen wellicht beter terecht bij de schuldhulpverlening van onze Stadsbank Oost-Nederland of andere maatschappelijke partijen. Gemeenten hebben geen inzicht in de kwaliteit van de bewindvoerders, want iedereen kan het worden. Ook zit er vaak geen eind aan de begeleiding en daarmee hebben gemeenten geen sturingsmechanisme om te kijken of het geld goed wordt besteed.”

Bron: Financieel Dagblad

Delen: