Burgers met schulden bij een overheidsinstantie komen vaak nog verder in de financiële problemen doordat iedere instantie een ander incassobeleid heeft. Dat moet anders, vindt de staatssecretaris.

Schuldenaars verder in de schulden

Beslag leggen op banktegoeden, toeslagen inhouden, boetes uitdelen bij wanbetaling. De overheid is regelmatig onwrikbaar als schuldeiser. Het gaat onder meer om de Belastingdienst, het CJIB, het UWV en de Sociale Verzekeringsbank.

‘Het is de eerste keer dat het kabinet zo openlijk erkent dat het niet goed is dat allerlei verschillende overheidsinstanties langs elkaar heen werken. En dat er maatwerk nodig is. Dat is in ieder geval goed’, aldus Joke de Kock van de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren NVVK. Toch vindt zij de visie van het kabinet ‘vooral heel abstract en zonder tijdspad. De verschillende overheidsinstanties mogen eigen beleid blijven voeren en houden hun bijzondere bevoegdheden als schuldeiser.’ Die kritiek wordt gedeeld door de koepelorganisatie voor sociale diensten Divosa. Divosa en NVVK stellen, samen met de koepel voor sociaal werkers MO-Groep en de VNG, dat het bestaande stelsel van wet- en regelgeving voor schuldhulpverlening onwerkbaar is en niet efficiënt. Volgens de organisaties belemmert het stelsel mensen om uit de schulden te komen en veroorzaakt het zelfs nieuwe schulden.

Sociale hulpvraag gepaard met schulden

Ook de Transitiecommissie Sociaal Domein, die de decentralisatie van sociale taken van het Rijk naar de gemeenten in de gaten houdt, is kritisch over de rol van de overheid als schuldeiser. Volgens deze commissie is er bij 80% van alle sociale hulpvragen ook een schuldenprobleem en is een perspectief op financiële stabiliteit noodzakelijk om te kunnen beginnen met het oplossen van andere problematiek. De commissie constateert ook dat sociale wijkteams te weinig kennis hebben van schulden en schuldhulpverlening.

Overheid moet schulden afschrijven

Volgens de Transitiecommissie moet de overheid veel schulden afschrijven. Voorzitter Han Noten: “Elk ministerie, elk departement wil zijn eigen inkomsten optimaliseren. Het was niet de bedoeling van de decentralisatie dat het optimaliseren van eigen inkomsten het belangrijkste was. De bedoeling van decentralisatie was - en is nog steeds - dat we proberen problemen voor mensen in de praktijk op te lossen.”

Onderzoek naar schuldhulpverlening

De schuldhulpverlening wordt op dit moment onderzocht door zowel de Nationale Ombudsman als de Algemene Rekenkamer. Binnenkort verschijnt een evaluatie van het schuldhulpbeleid door bureau Berenschot.

Bronnen: ANP, NOS

Delen: