Burgerinitiatieven en buurtbudgetten hebben geen negatief effect op het budgetrecht van de gemeenteraad. Dit blijkt uit een rapport van Ernst & Young in opdracht van Raadslid.Nu.

Buurtbudget heeft geen negatief effect op budgetrecht

De budgettaire zeggenschap van de gemeenteraad blijft overeind bij burgerinitiatieven. Van een negatief effect op het budgetrecht van de raad lijkt dan ook geen sprake. Dit blijkt uit een rapport dat Ernst & Young heeft uitgevoerd in opdracht van Raadslid.Nu.

Bewoners nemen plaats in besluitvorming

Het aantal deel-, wijk- en dorpsraden binnen gemeenten neemt flink toe. En in steeds meer gemeenten krijgen wijken een buurtbudget toegewezen. Dat budget is bestemd voor wijkgerichte ontwikkelingen. Maar sommige gemeenten werken met een integrale burgerbegroting, waarbij inwoners meedenken en onderhandelen over de besteding van publiek geld. Zij krijgen daarmee een positie in het besluitvormend proces binnen gemeenten.

Gemeenteraad blijft aan het roer

Toch ervaren raadsleden het effect van burgerparticipatie en burgerinitiatieven op de budgettaire en de kaderstellende rol van de gemeenteraad als nihil. De gemeenteraad blijft aan het roer. Uit het onderzoek blijkt dat de gemeenteraad:

  • een bewuste keuze maakt voor het instellen van een buurtbudget of het betrekken van inwoners bij bezuinigingen;
  • de spelregels en het financieel kader van betreffende projecten blijft bepalen;
  • de mogelijkheid behoudt om daarop (jaarlijks) wijzigingen aan te brengen;
  • de mogelijkheid heeft om betrokken te blijven tijdens de uitvoering van participatietrajecten en contact te houden met burgerinitiatieven;
  • vaak het recht behoudt om politieke afwegingen te maken aan het einde van het participatieproces en te besluiten.

Buurtbudget in de praktijk

Ernst & Young heeft in zijn onderzoek naar de effecten van meer burgerparticipatie en -initiatieven op de budgettaire rol van de gemeenteraad gesproken met verschillende raadsleden. In Geldermalsen en Zeist ging het over de ervaringen van raadsleden met de invoering van een leefbaarheidsbudget en het voeren van een bezuinigingendialoog met de inwoners. In Best en Oude IJsselstreek ging het over het buurtbudget en het programma ‘In actie met burgers’. Hierop hebben de onderzoekers adviezen geformuleerd voor raadsleden die te maken hebben met burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing.

Algemene adviezen

De belangrijkste algemene adviezen uit het rapport ‘Het budgetrecht van de raad intact?’ zijn:

  • Denk van tevoren goed na over de spelregels.
  • Geef een eenmaal gekozen werkwijze de tijd om te ontwikkelen.
  • Durf los te laten aan inwoners die initiatief tonen.
  • Garandeer een onafhankelijk en transparant proces.
  • Breng een bezoek aan initiatieven en spreek waardering uit voor vrijwilligers.
  • Voorkom bureaucratie en onnodige juridisering.
  • Denk van tevoren na over het stimuleren van diversiteit (deelnemers en projecten).
  • Waarborg voldoende publiciteit. 

Vervolgvragen

De voorzichtige conclusies leiden bij de onderzoekers tot enkele vragen.

  1. Hoe komt het dat geen sprake is van impact op de (budgettaire) rol van de gemeenteraad zoals van tevoren is verondersteld (als hypothese)? De onderzoekers verklaren het doordat het gaat om relatief lage bedragen.
  2. Leidt het vrijmaken van hogere bedragen voor participatieprojecten tot een ander beeld bij raadsleden over de impact op hun (budgettaire) rol? De onderzoekers stellen dat de impact van meer burgerparticipatie en bijbehorend budget groter is op de rol van het college van B&W dan op die van de raad. Want, de raad stelt nog steeds de kaders en neemt nog steeds de besluiten, terwijl de grotere rol van inwoners vooral ligt in uitvoeringszaken, de bevoegdheid van het college.

Rapport over budgetrecht

Lees het complete rapport ‘Het budgetrecht van de raad intact?’ (13 pagina’s) van Ernst & Young in opdracht van Raadslid.Nu.

Bron: Raadslid.Nu

Delen: