Communicatieve dwarsliggers. Dat is een van de omschrijvingen voor de zogenoemde tegensprekers, buitenstaanders die het Crisiscommunicatieteam (CCT) van de landelijke politie inzet om te zien of en hoe de communicatie rond grote incidenten beter kan.

Tegensprekers zijn al geruime tijd een bekend fenomeen bij grootschalige rechercheonderzoeken van de politie. Sinds de Schiedammer Parkmoord in 2002, waarvoor door een majeure justitiële dwaling een verdachte ten onrechte werd veroordeeld, zet de recherche tegensprekers in om tunnelvisie te voorkomen. Zij wijzen gedurende het onderzoek met een frisse blik op mogelijke denkfouten.

Nevenfunctie

Die werkwijze is wellicht ook inzetbaar bij de communicatie rond grote incidenten, bedacht Dick van Gooswilligen, hoofd van het in 2011 opgezette CCT. Dit team bestaat uit zo’n zeventig communicatieprofessionals van de politie die een nevenfunctie bij het CCT hebben. In geval van een groot incident, denk aan de vliegramp met de MH17, Project X in Haren of de kaping van het NOS Journaal door een verwarde man, formeert Van Gooswilligen een CCT-projectteam uit de zeventig professionals dat de reguliere Bureaus Communicatie van de politie met raad en daad bijstaat.

Advocaat van de duivel

Hij formeerde naast het CCT een groep van zo’n 25 vrijwilligers, communicatieprofessionals die niet bij de politie in dienst zijn, die inzetbaar zijn als communicatieve tegensprekers. Zodra er een ramp gebeurt, houdt het CCT conference calls met enkele van de beschikbare tegensprekers. Zij brengen dan ter sprake wat hen als buitenstaander opvalt, legt Van Gooswilligen uit in vakblad Communicatie. “Zij worden uitgenodigd om de advocaat van de duivel te spelen. Het politieteam kan in de hectiek bepaalde zaken over het hoofd zien of door bedrijfsblindheid anders interpreteren dan het publiek.”

Valkuil

De grote kracht van de tegensprekers schuilt erin dat ze leek zijn als het gaat om politiewerk. Het is dan ook de kunst om vooral leek te blijven en niet meer van onderzoeksmethoden af te gaan weten. Dan zouden immers ook de communicatieve dwarsliggers in de valkuil van tunnelvisie kunnen trappen. Om zo breed mogelijk te sonderen hoe de communicatie rond incidenten verloopt volgen de tegensprekers bijvoorbeeld ook de sociale media op de voet. Ze kunnen de waarnemingen en sentimenten die daar leven dan inbrengen in het overleg met het CCT.

Andere organisaties

Inmiddels beschikt het CCT over beproefde methoden om de tegensprekers optimaal in te zetten en ze scherp te houden. Zo kunnen ze meedenken over Q&A’s en over de tone of voice van berichten, maar ook bijdragen aan scenariodenken en teksten proeflezen. Daarmee lijkt het fenomeen van de communicatieve dwarsdenker ook uitstekend inzetbaar bij andere organisaties.

Delen: