Sms’jes en WhatsApp-berichten op zowel zakelijke als privételefoons van bestuurders en ambtenaren vallen onder de Wet openbaarheid van bestuur (WOB), mits deze in het kader van het werk zijn verstuurd. Dat heeft de Raad van State bepaald in een zaak tussen een branchevereniging voor zorgaanbieders (BTN) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de praktijk kan dit betekenen dat bijvoorbeeld journalisten zakelijke sms’jes en WhatsApp-berichten op die telefoons kunnen opvragen.

Zowel zakelijke als privételefoons

De uitspraak komt van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het vonnis is glashelder: alle overheidsinformatie van zakelijke aard valt onder de WOB. Het maakt daarbij dus niet uit op wat voor apparaat de data is opgeslagen. Dat kan een zakelijke telefoon zijn, maar ook eentje die normaliter uitsluitend privé gebruikt wordt. De enige eis is dat de berichten ontvangen of verstuurd zijn in het kader van het werk. Het idee is dat het op deze manier niet meer mogelijk is om de wet bewust te omzeilen. Met dossiers werkt het al ongeveer hetzelfde. Op het moment dat ze mee naar huis genomen worden, valt al het werk aan het dossier gewoon onder de WOB.

Enorme berg documenten

Cornelis van der Sluis, de advocaat van BTN, stelt tegenover Binnenlands Bestuur dat hij zich bewust is van de impact van de uitspraak: "Ik snap best dat de gevolgen voor overheidsorganisaties heftig zijn: er komt een enorme berg documenten bij, aanvullende informatie die in het geval van een WOB-verzoek beoordeeld moet worden." Toch hoeven ambtenaren zich geen zorgen te maken dat hun sms- en WhatsApp-historie nu onder een vergrootglas ligt. Privéberichten vallen niet onder de wet en zakelijke berichten hoeven niet bij ieder verzoek daartoe openbaar gemaakt worden. De Raad van State bevestigt dat de weigeringsgronden voor openbaarmaking onverkort van toepassing blijven. Een voorbeeld van zo'n weigeringsgrond is als de privacy van de betrokken persoon in het geding is. Openbaarmaking mag verder geweigerd worden als berichten ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ bevatten. De afdeling Bestuursrechtspraak gaat er vanuit dat dit bij sms’jes en WhatsApp-berichten vaker het geval zal zijn dan bij andere soorten documenten,

Zelf overdragen

Laatste belangrijke nuancering is dat bestuursorganen geen toegang hebben tot privé gegevensdragers van ambtenaren. Is bijvoorbeeld een privételefoon gebruikt en is een WOB-verzoek ontvankelijk, dan zal de ambtenaar in kwestie gevraagd worden de berichten zelf over te dragen aan het bestuursorgaan.

Bronnen: Raadvanstate.nl, Binnenlands Bestuur

 

Delen: