Het COA heeft ook dit jaar veel extra opvangplaatsen nodig voor mensen die asiel aanvragen. Dat vraagt veel van de gemeenten en van de communicatieafdelingen.

Opvang kan oplopen tot 95.000 mensen

Het COA heeft ook dit jaar veel extra plaatsen nodig voor de opvang van mensen die in Nederland asiel aanvragen. Gemeenten spelen hierbij een cruciale rol. Vorig jaar vroegen ongeveer 60.000 mensen asiel aan in Nederland. Voor heel 2016 variëren de prognoses van 60.000 tot 95.000 vluchtelingen die asiel willen aanvragen. Gemeenten staan dus voor de uitdaging om veel mensen op te vangen, naast de huisvesting van statushouders. Daarbij wordt veel verwacht van hun vermogen om goed te communiceren.

Ongewenste situaties

Het kan goed fout gaan met het informeren van bewoners als een gemeente overweegt of besluit om vluchtelingen op te vangen. Dat leidt tot ongewenste situaties en schrijnende beelden. In het ergste geval leidt dat tot andere besluiten dan wanneer er wel goed gecommuniceerd zou zijn. Een voorbeeld waar het fout ging is Geldermalsen waar B&W en de raad de situatie verkeerd hebben ingeschat. Dat leidde tot rellen en een ingetrokken azc-voorstel.

Tegenstand komst azc

Een meerderheid van Nederlanders accepteert de komst van azc’s in hun gemeente, maar een op de vijf is hoe dan ook tegen. Die tegenstanders verharden hun verzet. Protesten worden aangewakkerd door het gevoel ‘overvallen te worden’, het gevoel dat een besluit er doorheen ‘gejast’ wordt, door de omvang van een azc of door angst voor de veiligheid van de directe woonomgeving. Daarbij speelt ook nog de vrees voor nieuwkomers die banen, goedkope huurwoningen en uitkeringen ‘inpikken’.

Uitdaging voor communicatieafdeling

Hoe terecht of onterecht de argumenten of gevoelens van tegenstanders zijn is niet van belang. De gemeenten moeten er iets mee. Dat betekent dat de lokale communicatieafdelingen flink aan de bak moeten. Daarbij spelen veel aspecten mee. Hierbij enkele tips.

  • De komst van een groep vluchtelingen zorgt bij inwoners tot vragen en gevoelens van onzekerheid en angst. Duidelijke en eerlijke antwoorden zijn dan een must. De burgemeester speelt als beslissingsverantwoordelijke in woordvoering een belangrijke rol.
  • Proactief communiceren naar alle betrokkenen over de aard van de opvang, de omvang van de groep, de duur en de gevolgen voor de omgeving. Informeer in elk geval direct omwonenden, ondernemers en gemeenteraadsleden.
  • Communicatief is er veel inzet nodig, zoals persberichten, nieuwsberichten, bewonersbrieven en mededelingen aan de raad. Coördinatie en planning zijn van essentieel belang. Wie is wanneer waarover geïnformeerd? Daarnaast zijn goed ingelichte woordvoerders, voorlichters en social media-professionals vereist.
  • Vraag advies aan je collega’s bij een gemeente die hierin ervaring heeft en zorg dat je voldoende mankracht hebt.

Stappenplan VNG

De VNG heeft een stappenplan gemaakt voor communicatie bij de opvang van vluchtelingen met daarin de ervaringen van vier gemeenten: Opzet stappenplan crisis-/noodopvang vluchtelingen.

Zie ook: Communicatie over vluchtelingenopvang

Bron: VNG

 

Delen: