De opvang van vluchtelingen was het centrale thema van de nieuwjaarstoespraken door provinciale en lokale bestuurders. Daarbij waren er verschillen in toon, inhoud en vorm. Steeds vaker klinkt de roep om kleinschalige opvang.

Vluchtelingen centraal in nieuwjaarstoespraken

De opvang van vluchtelingen was het centrale thema van de nieuwjaarstoespraken door provinciale en lokale bestuurders. Vorig jaar werden de toespraken nog gedomineerd door de decentralisatie van zorg, jeugd en werk. Een jaar daarvoor stond vooral de participatiemaatschappij centraal in de toespraken.

Verschillen in toon en opzet

Hoewel het thema overal gelijk was, verschilden de toespraken van toon, inhoud en vorm. De een omschrijft vluchtelingen als ‘nieuwe buren die hier hun heil zoeken’ en beschrijft de opvang feitelijk. De ander vertelt persoonlijke anekdotes of maakt het onderwerp inzichtelijk met voorbeelden van individuele vluchtelingen. Er waren ook bestuurders, zoals de Groningse Commissaris van de Koning Max van den Berg, die de speech aangrepen om het rijk op te roepen meer woonruimte en banen te bieden aan vluchtelingen.

Lastige boodschap

Burgemeesters van gemeenten waar veel weerstand was tegen de opvang van vluchtelingen hadden een lastige taak de juiste woorden te kiezen. Zij balanceerden behoedzaam tussen de democratische rechtsorde, het bestuursbeleid en het geuite ongenoegen van de inwoners. Hun boodschap hield het midden tussen waarschuwen en sussen, tussen begrip voor zorg en angst en felle afwijzingen van ondemocratisch gedrag. Een enkele innovatieve burgemeester gaf het woord aan vluchtelingen en liet hen zelf hun verhaal vertellen.

Kleinschaliger opvang

VNG-voorzitter Van Zanen riep gemeenten op tot creativiteit bij de opvang van vluchtelingen. Hij vindt dat gemeenten dit jaar moeten werken aan oplossingen voor de lange termijn, door ‘te zorgen voor passende huisvesting voor mensen die mogen blijven en door hen te helpen hun plek te vinden in onze maatschappij’. Dat onderstreepte ook burgemeester Van der Laan van Amsterdam. Hij vindt dat alle gemeenten vluchtelingen moeten opnemen. De verspreiding over alle gemeenten moet dan wel proportioneel zijn waarbij het aantal op te vangen vluchtelingen in verhouding moet staan met het aantal inwoners van gemeenten. Dat betekent ook kleinschaliger opvang. “Kleinschaligheid verlicht de lasten voor de omliggende scholen, huizen, banen en zorg en dus voor omwonenden”, aldus Van der Laan. Deze vorm van opvang zou volgens hem moeten gebeuren via een ‘stevige nationale aanpak’.

Bronnen: Binnenlands Bestuur, NRC, Redactie

Delen: