“Meer bewegen is goed voor uw gezondheid” is meestal een effectievere boodschap dan ‘U moet meer bewegen”. Een onderzoekster van de UvA heeft een beurs gekregen voor uitgebreid onderzoek naar gezondheidscommunicatie op maat.

Onderzoekster Ellen Smit, die een Veni-beurs voor haar onderzoek ontving, denkt dat de sleutel van het probleem ligt in de manier waarop mensen worden aangesproken. Een groot deel van de bevolking leeft en eet ongezond, ondanks de grote hoeveelheid gezondheidsadviezen via (online) media. “Wat ik er zo fascinerend aan vind, is dat mensen weten dat gezond leven belangrijk is om bijvoorbeeld chronische ziektes te voorkómen, maar dat ze er toch een ongezonde leefstijl op nahouden. Toen ben ik me gaan afvragen: waar ligt dat aan en hoe kan communicatie bijdragen aan een gezonder eetpatroon?”, aldus Smit.

Minder directief, meer autonomie


In de online communicatie over gezondheid valt het Smit vooral op dat die veelal directief is, met woorden als ‘moet’ en ‘zou moeten’. Er wordt de lezer maar één optie voorgelegd: namelijk meer bewegen of gezonder eten. “Het kan goed zijn dat mensen zich ergeren aan dat ervaren gebrek aan autonomie, waardoor ze de informatie naast zich neerleggen.” Ook recent Amerikaans onderzoek illustreert dat meer dan de helft van de mensen behoefte heeft aan autonomie, aan zélf keuzes maken omtrent hun gezondheid. “Dus niet: ‘Je moet meer bewegen en dat moet je zó doen’, maar: ‘Meer bewegen heeft positieve effecten op je gezondheid. Je kunt bijvoorbeeld lid worden van een sportvereniging, maar je kunt ook naar je werk wandelen als dat beter bij je past’.” Overigens geldt de autonomiebehoefte niet voor iedereen; ongeveer 40 procent heeft juist wél behoefte aan sturing en een meer directieve communicatiestijl.

De juiste boodschap


Smits onderzoek bestaat uit drie subonderdelen. In het eerste onderdeel probeert ze autonomie-ondersteunende strategieën te identificeren. Dat doet zij door middel van een tweetal experimenten, waarbij ze de deelnemers teksten voorlegt die wel of geen keuzes bieden en waarvan het taalgebruik niet of juist wel ‘controlerend’ of sturend is. ‘Ik vermoed dat de ervaren autonomie het grootst is als we een combinatie van het bieden van keuzes en niet-controlerende taal gebruiken.’ In het tweede deel test de communicatiewetenschapper de hypothese dat communicatie op maat effectiever is om mensen te bewegen gezonder te leven (in dit geval minder alcohol gebruiken en meer bewegen).In het laatste deelproject onderzoekt Smit de (kosten)effectiviteit van gezondheidscommunicatie op maat.
Delen: